Ενεργειακό ζήτημα
Όλη η διαδικασία της βολής ενός αεροβόλου έχει σχέση με την ενέργεια που μπορεί να προσφέρει το όπλο στο βλήμα, και αν θέλουμε να συγκρίνουμε, θα βρούμε πολύ περισσότερα κοινά σημεία στην τοξοβολία παρά στα πυροβόλα όπλα. Στα πυροβόλα, το όπλο είναι απλά η «πλατφόρμα εκτόξευσης» του βλήματος, το οποίο όμως προωθείται από την έκρηξη του προωθητικού μέσα στο φυσίγγιο. Γι’αυτό και δεν υπάρχουν δυνατά και αδύνατα όπλα, υπάρχουν μόνο δυνατά και αδύνατα διαμετρήματα. Αντίθετα, στην τοξοβολία, το τόξο είναι αυτό που προσφέρει την ενέργειά του στο βλήμα (το βέλος), σε ένα ενεργειακό ισοζύγιο που μοιάζει πολύ με αυτό του αεροβόλου. Ένα τεντωμένο τόξο αποθηκεύει συγκεκριμένη ποσότητα ενέργειας πριν την εκτόνωση (όπως ακριβώς και ένα οπλισμένο αεροβόλο), οπότε πλέον η ταχύτητα εξαρτάται ευθέως από το βάρος του βλήματος. Με ένα πιο ελαφρύ βέλος, το τόξο πετυχαίνει πιο υψηλές ταχύτητες, ενώ όσο βαραίνει το βέλος, τόσο πέφτει η ταχύτητα-η αρχική κινητική ενέργεια όμως είναι πάντοτε η ίδια, και το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με το αεροβόλο. Το ιδανικό έχει τελικά να κάνει με την ακρίβεια, αφού, τόσο στην τοξοβολία όσο και στο αεροβόλο, ένα συγκεκριμένο βάρος και διαμόρφωση βέλους ή βλήματος, δίνει και την καλύτερη ακρίβεια στην πράξη, οπότε και επιλέγεται ως η βέλτιστη λύση.
Ας δούμε τα πράγματα από την αντίστροφη οπτική γωνία: εάν μας ενδιαφέρει μόνο η ταχύτητα του βλήματος ως θεωρητικό νούμερο (όπως η τελική ταχύτητα ενός γρήγορου αυτοκινήτου, που εντυπωσιάζει στη θεωρία και μόνο εκεί), τότε είναι εύκολο να χρησιμοποιήσουμε ένα πολύ ελαφρύ βλήμα και να πάρουμε μια παραπλανητικά υψηλή μέτρηση, μόνο και μόνο για λόγους δημοσιότητας. Για παράδειγμα, στο μικρό διαμέτρημα των 4,5 χιλιοστών, μπορούμε να διαλέξουμε ένα από τα πανάλαφρα βλήματα με πλαστικό σώμα και ατσάλινη μύτη, τα οποία απευθύνονται σε αδύναμα αεροβόλα πιστόλια ή σε μέσης δύναμης τουφέκια, και να τα χρησιμοποιήσουμε σε ένα πανίσχυρο αεροβόλο πολύ υψηλών επιδόσεων, πετυχαίνοντας αντίστοιχα πολύ εντυπωσιακά νούμερα ταχύτητας. Όμως, εάν προσπαθήσουμε να πετύχουμε και το στόχο μας, θα δούμε ότι τα βλήματα αυτά στις πολύ υψηλές ταχύτητες είναι εντελώς άχρηστα, και για να πετύχουμε ικανοποιητική ακρίβεια θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε βαρύτερα μολυβένια βλήματα (με τα οποία η ταχύτητα πέφτει και πάλι σε φυσιολογικά επίπεδα). Καθαρά από τεχνικής απόψεως, πάντως, επισημαίνουμε ότι για να χρησιμοποιήσουμε την ταχύτητα του βλήματος ως μέτρο σύγκρισης, θα πρέπει υποχρεωτικά να σταθεροποιήσουμε την άλλη παράμετρο, το βάρος του βλήματος. Εάν κάνουμε μια σειρά δοκιμών και μετρήσεων ταχύτητας συγκρίνοντας διαφορετικά αεροβόλα όπλα, οι συγκρίσεις είναι δυνατές ΜΟΝΟ αν χρησιμοποιούμε πάντα το ίδιο βάρος βλήματος, ενώ φυσικά δεν υφίσταται καμία σύγκριση ανάμεσα σε όπλα διαφορετικού διαμετρήματος.

Η λύση
Το μέγεθος που χρησιμοποιείται για να εκφράσει τη «δύναμη» ενός αεροβόλου όπλου, είναι η κινητική ενέργεια, ένα μέγεθος που συνδυάζει την ταχύτητα και το βάρος του βλήματος. Πολλαπλασιάζοντας το τετράγωνο της ταχύτητας επί το βάρος του βλήματος, διαιρώντας δια δύο και φροντίζοντας οι μονάδες να είναι σωστές, παίρνουμε ένα νούμερο κινητικής ενέργειας που έχει πραγματικό συγκριτικό χαρακτήρα. Αν και η Ευρώπη λειτουργεί με το Διεθνές Σύστημα Μονάδων, τα αεροβόλα παραμένουν παραδοσιακά στο Αγγλοσαξωνικό σύστημα, μετρώντας την ταχύτητα σε fps και την ενέργεια σε ft.lbs («λιμπρόποδα» είναι ο αδόκιμος ελληνικός όρος). Έτσι, ένα αδύνατο πιστόλι διοξειδίου του άνθρακα έχει 2-3ft.lbs, ένα μέτριο αεροβόλο τουφέκι 8-10 ft.lbs, ενώ τα ισχυρά αεροβόλα τουφέκια υψηλών επιδόσεων πετυχαίνουν ενέργεια βλήματος από 15 έως και 25 ft.lbs (με πολύ ειδικές κατασκευές να ξεπερνούν ακόμα και αυτό το νούμερο). Ως μέτρο σύγκρισης, ας δούμε μερικά πυροβόλα όπλα: το πολύ μικρό .25ACP έχει περίπου 70ft.lbs, το πολύ διαδεδομένο 9mm βρίσκεται γύρω στα 400ft.lbs, το .45ACP λίγο παραπάνω, ενώ τα πανίσχυρα διαμετρήματα που χρησιμοποιούνται στα πολεμικά τουφέκια, εύκολα ξεπερνούν τα 2-3.000 ft.lbs. Άρα, σε αντίθεση με τη σύγκριση απλώς και μόνο της ταχύτητας που αναφέρθηκε παραπάνω, διαπιστώνουμε ότι η σύγκριση της ενέργειας του βλήματος είναι πραγματική και αντικειμενική, και δίνει συμπεράσματα ανεξαρτήτως διαμετρήματος και βάρους βλήματος.

www.airgunhunting.com

HOME